Көздің басқа аурулары салдарынан туындаған екінші реттік глаукома

Жіктелуі: Этиологиясы бойынша: қабынулық глаукома; факогендік глаукома; қан тамырлық глаукома; неоваскулярлық глаукома; флебогипертензиялық глаукома; дистрофиялық глаукома; травматикалық глаукома; операциядан кейінгі глаукома; неопластикалық глаукома. КҚҚ деңгейі бойынша: қалыпты КҚҚ-мен; орташа жоғарылаған КҚҚ-мен; жоғары КҚҚ-мен. Көру өрісінің өзгеруі және көру жүйкесі дискісінің зақымдану дәрежесі бойынша: бастапқы;

дамыған; алыс жүрген; терминалды. Ағымы бойынша (көру функцияларының динамикасы): тұрақтандырылған; тұрақтандырылмаған.

ДИАГНОСТИКАЛЫҚ ӘДІСТЕР, ТӘСІЛДЕР ЖӘНЕ РӘСІМДЕР Диагностикалық критерийлер Шағымдар және анамнез Шағымдар: көздегі ауырсынудың басының тиісті бөлігіне сәулеленуімен; көздің тұманданып көрінуі, көру өткірлігінің төмендеуі; көру өрісінің тарылуы; көздегі дискомфорт. NB! Шағымдар және анамнез екінші реттік глаукоманың этиологиясына байланысты. Екінші реттік глаукоманың ағымы кейде белгісіз болады. Анамнез: көру мүшесінің басқа ауруының болуы; жалпы патологияның немесе жарақаттың болуы. Физикалық тексеру: жоқ. Зертханалық зерттеулер: жоқ. Аспаптық зерттеулер: визометрия: көру өткірлігінің төмендеуі мүмкін; биомикроскопия: кез келген екінші реттік глаукомада қарашық қабығының дистрофиясы болуы мүмкін. Факоморфиялық глаукомада алдыңғы камера таяз, көз мәйегі бұлыңғыр, інжу-маржан реңкімен болуы мүмкін; увеальды глаукомада артқы синехиялар, қарашықтың жабылуы және жабысуы. Гифема, жаңа пайда болған қан тамырлары қан тамырлық глаукомада болуы мүмкін. Травматикалық глаукомада - алдыңғы камера құрылымдарының зақымдануы. Факотопиялық кезде – көз мәйегінің болмауы немесе ығысуы, шыны тәрізді дененің жарығы. Неопластикалық кезде – алдыңғы камера бұрышында + тіннің болуы. офтальмоскопия: көру жүйкесі дискісіндегі экскавацияның кеңеюі және тереңдеуі, көру жүйкесі дискісінің деколорациясы және асимметриясы; тонометрия: КҚҚ-ның толеранттық деңгейден жоғары көтерілуі; периметрия: көру өрісінің тарылуы, орталық көру өрісіндегі өзгерістер, Бьеррум аймағында арнайы скотомалардың болуы, соқыр дақтың кеңеюі; көру өрісінің тарылуы негізінен мұрын жағынан (жоғарғы мұрын секторында) болады, кейінгі сатыларға концентрлік көру өрісінің тарылуы тән. Ауру дамыған сатысында көру өрістері ішкі жағынан кемінде 5 градусқа тарылған, алыс жүрген кезде көру өрістері кем дегенде бір меридианда тарылған және фиксация нүктесінен 15 градус шегінен шықпайды. Периметриялық индекстерді – MD және PSD ескеру қажет. MD – орташа ауытқу немесе орташа ақау, көру өрісінің жалпы жоғалту көрсеткіші. Көрсеткіш неғұрлым аз болса,

соғұрлым теріс динамика айқын көрінеді. PSD – стандартты үлгілік ауытқу (ақаулардың вариабельділігі) – жасына, рефракцияға, орталардың мөлдірлігіне байланысты паттерн (белгі) көрінуінің көрсеткіштерінің мүмкін шашырауын есепке алу. Көру өрісінің ошақтық зақымдануының айқындылығын көрсетеді. MD > -2 дБ − норма; MD = -2 − -6 дБ − бастапқы глаукома; MD = -6 − -12 дБ − дамыған глаукома; MD < -12 дБ − алыс жүрген глаукома; PSD − көру төбесі пішінінің біркелкі еместігінің көрсеткіші; PSD < 2 − норма. гониоскопия: алдыңғы камера бұрышының ашылуының әртүрлі дәрежесі Ван Бойнинген схемасы бойынша бағаланады (0-IV ашылу дәрежесі), гониосинехиялардың болуы, трабекулалардың пигментация қарқындылығы (А.П. Нестеров жіктелуі бойынша) белгіленеді. офтальмоскопия: офтальмоскопия кезінде КЖД сапалық және сандық бағалау жүргізіледі. КЖД сапалық бағалау: КЖД экскавациясының кеңеюі және тереңдеуі; қан тамыр шоғының ашылуы және мұрын жағына ығысуы; көру жүйкесі дискісінің деколорациясы; НРП контуры, оның болмауы немесе шетіне өту тенденциясы; бета-аймақтағы хориоидеяның перипапиллярлық атрофиясы. КЖД сандық бағалау: КЖД өлшемі (ауданы); экскавацияның дискіге қатынасы (Э/Д); НРП-ның дискіге қатынасы. көру жүйкесі дискісінің морфометриялық талдауы: КЖД нақтыланған сандық бағалауы негізінде глаукомалық оптикалық нейропатияның белгілері. пахиметрия: көз тонометриясының деректерін дұрысырақ бағалауға мүмкіндік береді. Орталығында 570 мкм-ден астам қалыңдығы бар мүйізқабықты көздердегі тонометрия деректері төмендету жағына түзетуді қажет етеді. ОТҚ 520 мкм-ден аз пациенттер тонометриялық көрсеткіштерді жоғарылату жағына түзетуді қажет етеді. эхобиометрия: сыну орталарының мөлдір еместігінде көздің ішкі құрылымдарының жағдайын бағалауға мүмкіндік береді (топология, өлшемдер, қабықтардың, көз мәйегінің, шыны тәрізді дененің және т.б. тығыздығы); ультрадыбыстық биомикроскопия: көздің алдыңғы бөлігінің құрылымдық элементтерінің (мүйізқабық, көздің алдыңғы және артқы камералары, цилиарлық дене, қарашық және көз мәйегі) кеңістіктік өзара қатынастарының егжей-тегжейлі эховизуализациясын, сапалық және сандық бағалауын, сондай-ақ антиглаукомалық операциялардан кейін хирургиялық қалыптастырылған ағын жолдарын қамтамасыз етеді; алдыңғы бөліктің ОСТ: мүйізқабықтың барлық ұзындығындағы қалыңдығын, көздің алдыңғы камерасының тереңдігін максималды дәлдікпен өлшеуге, сондай-ақ алдыңғы камера бұрышының профилін анықтауға және оның енін өлшеуге мүмкіндік береді. Глаукомасы бар пациенттерде алдыңғы камера бұрышының ашылу шамасын және дренаждық жүйелердің жұмысын бағалау. Мамандардың консультациясына көрсетілімдер: созылмалы инфекция ошақтарының болмауы туралы оториноларингологтың және стоматологтың консультациясы; процестің генерализациясын болдырмау үшін неопластикалық глаукомада онкологтың консультациясы; қан тамырлық глаукомада эндокринологтың консультациясы; қабынулық глаукомада инфекционисттің консультациясы. NB! Жанама жалпы патология болған кезде хирургиялық емге қарсы көрсетілімдердің болмауы туралы тиісті маманның қорытындысы, сондай-ақ екінші реттік глаукома дамуының этиологиялық факторларын анықтау үшін қажет.

АМБУЛАТОРИЯЛЫҚ ДЕҢГЕЙДЕ ЕМДЕУ ТАКТИКАСЫ: Емдеу принциптері: КҚҚ-ны төмендету («мақсатты қысымға» жету); екінші реттік глаукома дамуының себебі болып табылатын негізгі ауруды емдеу; көз қан ағымын жақсарту.

Глаукоманы емдеудің негізгі бағыты – көру функцияларының бұзылуының одан әрі қайтымсыз прогрессиялауының алдын алу үшін ІКҚ-ны төмендетуге бағытталған гипотензивті терапия болып табылады. Емдеу бірінші таңдау дәрілік заты бар монотерапиядан басталады. Оның тиімсіздігінде, төзбеушілігінде, қарсы көрсетілімдердің болуында басқа ДЗ қолданудан басталады немесе комбинирленген терапияға көшеді. Бірінші таңдау препараттарына селективті емес бета-блокаторлар және простагландин аналогтары жатады. Бірінші таңдау препараттарының тиімсіздігінде екінші қатар препараттар комбинацияға қосылады: М-холиномиметиктер, карбоангидраза ингибиторлары немесе альфа-агонистер. Қол жеткізілген гипотензивті әсердің адекваттылығы көру функцияларының динамикасымен және көру жүйкесі дискісінің жағдайымен үнемі тексеріледі. Жергілікті гипотензивті терапияның тиімсіздігінде көрсетілімдердің болуына байланысты ішкі көз қысымын төмендетудің лазерлік әдістеріне немесе хирургиялық емдеуге көшеді.

КЛИНИКАЛЫҚ ДИАГНОСТИКА ЖӘНЕ ЕМДЕУ ПРОТОКОЛЫ

патогенетикалық механизмдер мен клиникалық көріністер. [1,2]

Протоколды қайта қарау шарттарын көрсету: протоколды оның жарияланғаннан және күшіне енгеннен кейін 5 жылдан соң немесе дәлелдеме деңгейі бар жаңа әдістер пайда болған кезде қайта қарау. 7.5 Пайдаланылған әдебиеттер тізімі: 1) Беларусь Республикасында глаукоманы диагностикалау және емдеу жөніндегі нұсқаулық, Минск, 2012. 2) Поликлиникалық дәрігерлерге арналған глаукома бойынша ұлттық нұсқаулық (бағдаршам). 1-басылым. Егоров Е.А., Астахов Ю.С., Щуко А.Г. редакциясымен. Мәскеу, 2009. 3) Глаукома кезіндегі көру жүйкесінің дискісі мен жүйке талшықтары қабатының өзгерістерінің офтальмоскопиялық сипаттамасы (дәрігерлерге арналған құрал). А.В.Куроедов, В.В.Городничий, В.Ю.Огородникова, Н.М.Сольнов, З.П.Кушим, А.С.Александров, К.В.Кузнецов, А.Ю.Макарова. Мәскеу, 2011. 4) Terminology and guidelines for glaucoma. European Glaucoma Society, 4th edition, 2014. 5) The Ahmed shunt versus the Baerveldt shunt for refractory glaucoma: a metaanalysis. Wang S, Gao X, Qian N. BMC Ophthalmol. 2016 Jun 8;16:83. 6) Efficacy and economic analysis of Ex-PRESS implantation versus trabeculectomy in uncontrolled glaucoma: a systematic review and Meta-analysis. Wang L, Sha F, Guo DD, Bi HS, Si JK, Du YX, Tang K. Int J Ophthalmol. 2016 Jan 18;9(1):124-31. 7) Device-modified trabeculectomy for glaucoma. Wang X, Khan R, Coleman A. Cochrane Database Syst Rev. 2015 Dec 1;(12). 8) Comparison of Ahmed glaucoma valve implantation and trabeculectomy for glaucoma: a systematic review and meta-analysis. HaiBo T, Xin K, ShiHeng L, Lin L. PLoS One. 2015 Feb 26;10(2). 9) Meta-analysis of randomized controlled trials comparing EX-PRESS implantation with trabeculectomy for open-angle glaucoma. Wang W, Zhang X. PLoS One. 2014 Jun 27;9(6).

10) Summary of Glaucoma Diagnostic Testing Accuracy: An Evidence-Based MetaAnalysis. Ahmed S, Khan Z, Si F, Mao A, Pan I, Yazdi F, Tsertsvadze A, Hutnik C, Moher D, Tingey D, Trope GE, Damji KF, Tarride JE, Goeree R, Hodge W. J Clin Med Res. 2016 Sep;8(9):641-9. doi: 10.14740/jocmr2643w. Epub 2016 Jul 30. Erratum in: J Clin Med Res. 2017 Mar;9(3):231. 11) Optic nerve head and fibre layer imaging for diagnosing glaucoma. Michelessi M, Lucenteforte E, Oddone F, Brazzelli M, Parravano M, Franchi S, Ng SM, Virgili G. Cochrane Database Syst Rev. 2015 Nov 30;(11). 12) Efficacy of Additional Glaucoma Drainage Device Insertion in Refractory Glaucoma: Case Series with a Systematic Literature Review and Meta-Analysis. Lee NY, Hwang HB, Oh SH, Park CK. SeminOphthalmol. 2015;30(5-6). 13) Intraocular pressure-lowering effects of commonly used fixed-combination drugs with timolol: a systematic review and meta-analysis. Cheng JW, Cheng SW, Gao LD, Lu GC, Wei RL. PLoS One. 2012;7(9). 14) Fluorouracil in initial trabeculectomy. A prospective, randomized, multicenter study. Goldenfeld M, Krupin T, Ruderman JM, Wong PC, Rosenberg LF, Ritch R, Liebmann JM, Gieser DK. Ophthalmology. 1994 Jun;101. 15) Trabeculectomy with intraoperative mitomycin C versus 5-fluorouracil. Prospective randomized clinical trial. Singh K, Mehta K, Shaikh NM, Tsai JC, Moster MR, Budenz DL, Greenfield DS, Chen PP, Cohen JS, Baerveldt GS, Shaikh S. Ophthalmology. 2000 Dec;107(12):2305-9. 16) The Effects of Bevacizumab in Augmenting Trabeculectomy for Glaucoma: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Liu X, Du L, Li N.Medicine (Baltimore). 2016 Apr;95(15). 17) Anti-VEGF agents with or without antimetabolites in trabeculectomy for glaucoma: a meta-analysis. Xiong Q, Li Z, Li Z, Zhu Y, Abdulhalim S, Wang P, Cai X. PLoS One. 2014 Feb 11;9(2).

Екінші реттік глаукома Қосымша 1

ШАҒЫМДАР

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық қызметтер сапасы жөніндегі Біріккен комиссиясымен бекітілген, 2017 жылғы «15» қыркүйек

Хаттама №27

БАСҚА КӨЗ АУРУЛАРЫ САЛДАРЫНАН ТУЫНДАҒАН ЕКІНШІ РЕТТІК ГЛАУКОМА

КІРІСПЕ БӨЛІМ

ХСЖ-10 коды(тары):

Код Атауы

H40.5

Басқа көз аурулары салдарынан туындаған екінші реттік глаукома

Н 40.8

Басқа глаукома

Н40.9

Нақтыланбаған глаукома

Протоколды әзірлеу/қайта қарау күні: 2013 жыл (2017 ж. қайта қаралды).

Протоколда қолданылатын қысқартулар: ВГД – көзішілік қысым ДЗН – көру жүйкесінің дискісі ЗУГ – жабық бұрышты глаукома ОУГ – ашық бұрышты глаукома ОПГ – глаукоманың жедел ұстамасы ПНД – жалған қалыпты (төмен) көзішілік қысымы бар глаукома УПК – алдыңғы камераның бұрышы НРП – нейроретиналды белдеу ЦТР – қарашықтың орталық қалыңдығы ЦАС – торлы қабықтың орталық артериясы ЗКЦА – артқы қысқа цилиарлы артериялар

Протокол пайдаланушылары: жалпы тәжірибе дәрігерлері, офтальмологтар.

Пациенттер санаты: ересектер.

Дәлелділік деңгейінің шкаласы: А Жоғары сапалы мета-талдау, РКИ жүйелі шолуы немесе өте төмен ықтималдығы бар (++) ірі РКИ жүйелі қате нәтижелері тиісті популяцияға таратылуы мүмкін. В Жоғары сапалы (++) когортты немесе

жағдай-бақылау зерттеулерінің жүйелі шолуы немесе Жоғары сапалы (++) когортты немесе жағдай-бақылау зерттеулері өте төмен жүйелі қате қаупімен немесе төмен (+) жүйелі қате қаупі бар РКИ, нәтижелері тиісті популяцияға таратылуы мүмкін. С Когортты немесе жағдай-бақылау зерттеуі немесе рандомизациясыз бақыланатын зерттеу төмен жүйелі қате қаупімен (+). Нәтижелері тиісті популяцияға таратылуы мүмкін немесе өте төмен немесе төмен жүйелі қате қаупі бар РКИ (++ немесе +), нәтижелері тікелей тиісті популяцияға таратылмайды. D Жағдайлар сериясының сипаттамасы немесе бақыланбайтын зерттеу немесе сарапшылардың пікірі. GPP Ең жақсы клиникалық тәжірибе.

Диагностикалық алгоритм (1-қосымша).

Дифференциалды диагноз және қосымша зерттеулерді негіздеу

NB! Дифференциалды диагноз факоморфиялық, факолитикалық глаукома мен глаукоманың жедел ұстамасы арасында жүргізіледі.

Диагноз Дифференциалды Обследования Диагнозды жоққа шығару диагностиканы критерийлері негіздеу Факоморфиялық Көзішілік қысымның Көру өткірлігі Заттық көрудің глаукома айтарлықтай болмауы жоғарылауы Алдыңғы камера Таяз Көз алмасының айқын тұрақты инъекциясы Алдыңғы камераның ылғалы Мөлдір Ауырсыну Көз мәйегі Інжу-сұр түсті перламутр реңкімен Факолитикалық глаукома Көзішілік қысымның айтарлықтай жоғарылауы

Көз алмасының айқын тұрақты инъекциясы Ауырсыну Эхографиялық деректер Көру өткірлігі

Алдыңғы камера Алдыңғы камераның ылғалы Көз мәйегі Эхографиялық Көз мәйегінің өлшемі үлкейген Заттық көрудің болмауы

Орташа тереңдікте Опалесценттеледі

Сүт түсті

Көз мәйегінің өлшемі деректер Глаукоманың жедел ұстамасы Көзішілік қысымның айтарлықтай жоғарылауы

Көз алмасының айқын тұрақты инъекциясы Ауырсыну Көру өткірлігі

Алдыңғы камера Алдыңғы камераның ылғалы Көз мәйегі Эхографиялық деректер

қалыпты немесе кішірейген Төмендеген, жарыққа қарағанда кемпірқосақ шеңберлер Таяз Мөлдір

Әртүрлі дәрежедегі бұлыңғырлау болуы мүмкін

Көз мәйегінің өлшемі өзгермейді

Медикаментсіз емдеу: Режим: IV; Үстел №15.

Медикаментті емдеу: Амбулаториялық деңгейде медикаментті емдеу жергілікті гипотензиялық терапия препараттарын, сондай-ақ хирургиялық емдеудің фармакологиялық сүйемелдеу препараттарын (қабынуға қарсы, антибактериялық, карбоангидраза ингибиторлары, антисептиктер, антиметаболиттер) қамтиды.

Негізгі дәрілік заттардың тізімі (қолдану ықтималдығы 100%);

Дәрілік топ

бета-адреноблокаторлар селективті емес Простагландин аналогтары

Жергілікті/жүйелік қолдану үшін глюкокортикоидтар

Офтальмологияда жергілікті қолдану үшін фторхинолондар тобының антимикробты препараты М-холинолитик

Дәрілік заттың халықаралық патенттелмеген атауы

Тимолол малеат көз тамшылары Латанопрост көз тамшылары Травопрост көз тамшылары Тафлупрост көз тамшылары Дексаметазон* көз тамшылары

Левофлоксацин көз тамшылары

Тропикамид көз тамшылары

Қолдану тәсілі

конъюнктивалық қуысқа 2 тамшыдан тәулігіне 2 рет инстилляция конъюнктивалық қуысқа 1 тамшыдан тәулігіне 1 рет инстилляция конъюнктивалық қуысқа 1 тамшыдан тәулігіне 1 рет инстилляция конъюнктивалық қуысқа 1 тамшыдан тәулігіне 1 рет инстилляция конъюнктивалық қуысқа 2 тамшыдан тәулігіне 6 рет операциядан кейін және одан әрі кему схемасы бойынша инстилляция конъюнктивалық қуысқа 2 тамшыдан тәулігіне 5 рет қолдану ұзақтығы жағдайдың ауырлығына байланысты

конъюнктивалық қуысқа 1 тамшыдан инстилляция

Дәлелділік деңгейі А А А А В

В

С Жүйелік қолдану үшін Дексаметазон Субконъюнктивалық В глюкокортикоидтар көз тамшылары Парабульбарлық Жергілікті Проксиметакаин Конъюнктивалық қуысқа В анестезиялық зат көз тамшылары операциялық араласудан тікелей бұрын және операция кезінде инстилляция Карбоангидраза Ацетазоламид Ішке тәулігіне 1-2 капсуладан В ингибиторлары Қосымша дәрілік заттардың тізімі (қолдану ықтималдығы 100% төмен) Дәрілік топ Халықаралық Қолдану тәсілі Дәлелділік патенттелмеген деңгейі дәрілік заттың атауы бета-адреноблокаторлар Бетаксолол конъюнктивалық қуысқа 2 В селективті тамшыдан тәулігіне 2 рет инстилляция Карбоангидраза Дорзоламид конъюнктивалық қуысқа 2 В ингибиторлары тамшыдан тәулігіне 2 рет инстилляция Карбоангидраза Бринзоламид конъюнктивалық қуысқа 2 В ингибиторлары тамшыдан тәулігіне 2 рет инстилляция Альфа-адреномиметик Бримонидин конъюнктивалық қуысқа 2 В (Альфа-агонистер) тамшыдан тәулігіне 2 рет инстилляция М-холиномиметик Пилокарпин инстилляциялар конъюнктиваға В қуысқа 2 тамшыдан күніне 2 рет бета-адреноблокаторлар Тимололмалеат+тр инстилляциялар конъюнктиваға В неселективті+простагла авопрост қуысқа 1 тамшыдан күніне 1 рет ндин аналогтары Тимололмалеат+ла инстилляциялар конъюнктиваға В танопрост қуысқа 1 тамшыдан күніне 1 рет Тимололмалеат+та инстилляциялар конъюнктиваға В флупрост қуысқа 1 тамшыдан күніне 1 рет бета-адреноблокаторлар Тимололмалеат+бр инстилляциялар конъюнктиваға В неселективті+ инзоламид қуысқа 2 тамшыдан күніне 2 рет ингибиторлар Тимололмалеат+до инстилляциялар конъюнктиваға В карбоангидраза рзоламид қуысқа 2 тамшыдан күніне 2 рет көз жасы қабығының Натрий Инстилляциялар конъюнктиваға В протекторы гиалуронаты* қуысқа 2 тамшыдан күніне 4 рет Стероидты емес Бромфенак көз Инстилляциялар конъюнктиваға С қабынуға қарсы тамшылары қуысқа 1 тамшыдан күніне 2 рет 14 препарат офтальмологияда күн жергілікті қолдануға арналған Фторхинолондар Моксифлоксацин Инстилляциялар конъюнктиваға В тобындағы көз тамшылары қуысқа 2 тамшыдан күніне 5 рет 14 микробқа қарсы күн препарат офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған Фторхинолондар Офлоксацин көз инстилляциялар конъюнктиваға В тобындағы тамшылары қуысқа 2 тамшыдан күніне 5 рет микробқа қарсы қолдану ұзақтығы жағдайдың препарат ауырлығына байланысты офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған офтальмологияда Проксиметакаин Инстилляциялар конъюнктиваға В жергілікті қолдануға көз тамшылары қуысқа арналған құрал

• препаратты ҚР-да тіркелгеннен кейін қолдану

Хирургиялық араласу Екінші реттік глаукомада жергілікті гипотензиялық терапия тиімсіз болған кезде лазерлік араласу көзделеді: лазерлік трабекулопластика; лазерлік гониопластика, синехиолизис; лазерлік иридотомия; циклофотокоагуляция. Екінші реттік глаукомада жергілікті гипотензиялық терапия тиімсіз болған кезде, жергілікті гипотензиялық терапия және лазерлік араласу тиімсіз болған кезде хирургиялық емдеу көзделеді: өтпейтін терең склерэктомия; трабекулоэктомия.

Одан әрі жүргізу: бірінші ай – биомикроскопия аптасына 1 рет; алғашқы 3 ай – тонометрия айына 1 рет.

офтальмологта 3 айда 1 реттен сирек емес бақылау; ВГҚ бақылау айына 1 рет; гониоскопия – жылына 1 рет; периметрия бақылау жылына 2 рет; офтальмоскопия жылына 2 рет. Профилактикалық шаралар: салауатты өмір салты; негізгі ауруды емдеу – екінші реттік глаукома дамуының этиологиялық факторы.

Емдеу тиімділігінің индикаторлары: көзішілік қысымның компенсациясы – бақылау тонометриясы; көру өрісінің тұрақтандырылуы – бақылау периметриясы; КДН глаукомалық экскавациясының тұрақтандырылуы – бақылау офтальмоскопиясы және көру нервінің томографиясы.

СТАЦИОНАРЛЫҚ ДЕҢГЕЙДЕ ЕМДЕУ ТАКТИКАСЫ: күндізгі стационар: лазерлік және хирургиялық емдеу. тәуліктік стационар: хирургиялық + ВТМУ бойынша хирургиялық емдеу. Стационарлық деңгейде екінші реттік глаукомада жергілікті гипотензиялық терапия тиімсіз болған кезде лазерлік немесе хирургиялық араласу көзделеді.

пациенттерді бақылау картасы, пациентті маршруттау: жоқ.

дәрілік емес емдеу: режим: IV; үстел №15.

дәрілік емдеу:

Стационарлық емдеуде жергілікті гипотензиялық терапия препараттарын, сондай-ақ хирургиялық емдеуді фармакологиялық сүйемелдеу препараттарын (қабынуға қарсы, антибактериялық, карбоангидраза ингибиторлары, антисептиктер, антиметаболиттер) қамтиды.

Негізгі дәрілік заттардың тізімі (қолданудың 100% ықтималдығы бар);

Дәрілік топ Халықаралық Қолдану тәсілі Дәлелдеме патенттелмеген атауы деңгейі

ДЗ

бета-адреноблокаторлар Тимололмалеат инстилляциялар конъюнктиваға А неселективті көз тамшылары қуысқа, 2 тамшыдан күніне 2 рет Простагландин Латанопрост инстилляциялар конъюнктиваға А аналогтары көз тамшылары қуысқа 1 тамшыдан күніне 1 рет Травопрост инстилляциялар конъюнктиваға А көз тамшылары қуысқа 1 тамшыдан күніне 1 рет Тафлупрост инстилляциялар конъюнктиваға А көз тамшылары қуысқа 1 тамшыдан күніне 1 рет Фторхинолондар Моксифлоксацин инстилляциялар конъюнктивалық А тобындағы көз тамшылары қапшыққа күніне 2 тамшыдан 3 рет микробқа қарсы

емдеуді 2-3 күн жалғастыру

препарат инфекциялануынан кейін егер офтальмологияда жағдай жақсарса; егер 5 күн ішінде жергілікті қолдануға жақсару болмаса.

арналған ересектер: күніне 2 тамшыдан 3 рет инфекциялануынан кейін егер жағдай жақсарса; егер 5 күн ішінде жақсару болмаса

операциялық жараның

инфекциялануын болдырмау үшін операциядан кейін күніне 2 тамшыдан 5 рет 14 күн қолданылады Офтальмологияда Дексаметазон инстилляциялар конъюнктиваға В жергілікті қолдануға көз тамшылары қуысқа 2 тамшыдан күніне 6 рет арналған операциядан кейін және одан әрі глюкокортикоидтар кемімелі схема бойынша Фторхинолондар Левофлоксацин инстилляциялар конъюнктиваға А тобындағы көз тамшылары қуысқа 2 тамшыдан күніне 5 рет микробқа қарсы қолдану ұзақтығы жағдайдың препарат ауырлығына байланысты офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған М-холинолитик Тропикамид инстилляциялар конъюнктиваға С көз тамшылары қуысқа Жүйелік және Дексаметазон Субконъюнктивалық В жергілікті қолдануға Парабульбарлық арналған глюкокортикоидтар Жергілікті анестезиялық Проксиметакаин Инстилляциялар конъюнктиваға В құрал көз тамшылары қуысқа операциялық араласудың алдында тікелей және операция кезінде Карбоангидраза Ацетазоламид Ішке 1 таблеткадан В ингибиторлары Фторхинолондар Ципрофлоксацин Инстилляциялар конъюнктивалық А тобындағы көз тамшылары қапшыққа күніне 2 тамшыдан 5 рет 14 микробқа қарсы күн препарат офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған Фторхинолондар Тобрамицин Инстилляциялар конъюнктивалық А тобындағы көз тамшылары қапшыққа күніне 2 тамшыдан 5 рет 14 микробқа қарсы күн аминогликозидтер тобы күндер офтальмологияда жергілікті қолдану үшін Жергілікті анестезиялық оксибупрокаин + Операциядан тікелей бұрын және А құрал проксиметакаин операция кезінде конъюнктивалық қапшыққа инстилляциялар Стероидты емес непафенак Конъюнктивалық қапшыққа күніне С қабынуға қарсы +бромфенак + 1-2 рет 2 тамшыдан инстилляциялар құралдар диклофенак

күн

натрийі Қосымша дәрілік заттардың тізімі (қолдану ықтималдығы 100% төмен)

Дәрілік топ

селективті бета-адреноблокаторлар

Карбоангидраза ингибиторлары

Карбоангидраза ингибиторлары

Альфа-адреномиметик (Альфа-агонистер)

М-холиномиметик

селективті емес бета-адреноблокаторлар+простагландин аналогтары

селективті емес бета-адреноблокаторлар+

Дәрілік заттың халықаралық патенттелмеген атауы

Бетаксолол көз тамшылары

Дорзоламид көз тамшылары

Бринзоламид көз тамшылары

Бримонидин көз тамшылары

Пилокарпин көз тамшылары

Тимолол малеат+травопрост көз тамшылары

Тимолол малеат+лата

Қолдану тәсілі конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 2 рет ## тамшыдан инстилляциялар конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 2 рет ## тамшыдан инстилляциялар конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 2 рет ## тамшыдан инстилляциялар конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 2 рет ## тамшыдан инстилляциялар конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 2 рет ## тамшыдан инстилляциялар конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 1 рет ## тамшыдан инстилляциялар конъюнктивалық қуысқа Дәлелдеме деңгейі

В

В

В

В

В

В

В простагландин аналогтары нопрост тәулігіне 1 рет ## тамшыдан көз тамшылары инстилляциялар

селективті емес бета-адреноблокаторлар+простагландин аналогтары Тимолол малеат+таф лупрост конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 1 рет ## тамшыдан инстилляциялар В

селективті емес бета-адреноблокаторлар+ карбоангидраза ингибиторлары Тимолол малеат+бри нзоламид конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 2 рет ## тамшыдан инстилляциялар В

селективті емес бета-адреноблокаторлар+ карбоангидраза ингибиторлары Тимолол малеат+дор золамид көз тамшылары конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 2 рет ## тамшыдан инстилляциялар В

селективті емес бета-адреноблокаторлар+ М-холиномиметиктер Тимолол малеат+ Пилокарпин көз тамшылары конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 2 рет 2 тамшыдан инстилляциялар В

көз жасы қабықшасының протекторы Натрий гиалуронаты көз тамшылары конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 3-5 рет 2 тамшыдан инстилляциялар 14 - ## күн күндер С

Офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған стероидты емес қабынуға қарсы препарат Бромфенак көз тамшылары конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 3-4 рет ## тамшыдан инстилляциялар 14 күн С

Офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған фторхинолондар тобының антимикробты препараты Моксифлоксацин көз тамшылары конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 5 рет ## тамшыдан инстилляциялар, 14 күн В

Офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған фторхинолондар тобының антимикробты препараты Офлоксацин көз тамшылары конъюнктивалық қуысқа тәулігіне 5 рет 2 тамшыдан инстилляциялар, қолдану ұзақтығы жағдайдың ауырлығына байланысты В

Офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған құрал Проксиметакаин көз тамшылары конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар В

Ангиогенез ингибиторлары Афлиберцепт Интравитреальді немесе ## ішікамералық енгізу Глаукома бойынша хирургиялық емдеуден 1-2 күн бұрын 2 мг енгізіледі. А

Ангиогенез ингибиторлары ранибизумаб Интравитреальді немесе ## ішікамералық енгізу А

Альфа-адреномиметиктер фенилэфрин ## Субконъюнктивалық енгізу Операциядан кейінгі ## асқынулар - кіші алдыңғы камера синдромы немесе цилиохориоидалды қабаттасу емдеуі үшін қалдыру керек С

Хирургиялық ем: лазерлік трабекулопластика; синехиолизбен лазерлік гониопластика; лазерлік иридотомия; циклофотокоагуляция; өтпейтін терең склерэктомия; трабекулэктомия; трабекулэктомия+ глаукомалық дренаждарды имплантациялау; катаракта экстракциясы; гипотензивті операциямен бірге катаракта экстракциясы; глаукомалық дренаждарды имплантациялаумен гипотензивті операциямен бірге катаракта экстракциясы.

Одан әрі жүргізу NB! Операциядан кейінгі қабыну асқынуларының алдын алу үшін антибактериалды және қабынуға қарсы терапия. Ағын жолдарының жаңадан жасалған аймағында шамадан тыс тыртықталудың алдын алу үшін кортикостероидты препараттарды (дексаметазон 2 мг 0,5 мл) және антиметаболиттерді субконъюнктивалық инъекциялар түрінде қолдану. Одан әрі жүргізу: операциядан кейін 1 ай бойы қабынуға қарсы және антибактериалды препараттарды инстилляциялау; айына 1 рет ішікөз қысымын бақылау; жылына 2 рет периметрияны бақылау; жылына 2 рет офтальмоскопия.

Емдеу тиімділігінің және диагностика мен емдеу әдістерінің қауіпсіздігінің индикаторлары: операциядан кейінгі асқынулардың болмауы; ішікөз қысымының компенсациясы.

ХАТТАМАНЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ: 7.1 Біліктілік деректері көрсетілген хаттама әзірлеушілердің тізімі: 1) Алдашева Нэйля Ахметовна – медицина ғылымдарының докторы, «Қазақ көз аурулары ғылыми-зерттеу институты» АҚ басқармасы төрағасының орынбасары. 2) Агелеуова Акмарал Кусаиновна – жоғары санатты дәрігер, «Республикалық диагностикалық орталық» АҚ. 3) Абышева Лаура Дорбетхановна – «Қазақ көз аурулары ғылыми-зерттеу институты» АҚ бірінші санатты дәрігер, дипломнан кейінгі білім беру бөлімінің оқытушысы. 4) Сангилбаева Жамиля Оспановна – екінші санатты дәрігер, «Қазақ көз аурулары ғылыми-зерттеу институты» АҚ күндізгі стационардың дәрігер-ординаторы.

5) Асылбекова Асель Сериковна – медицина ғылымдарының кандидаты, жоғары санатты дәрігер, «Қазақ көз аурулары ғылыми-зерттеу институты» АҚ, функционалдық диагностика бөлімінің меңгерушісі. 6) Токымбаева Женисгул Нурманқызы – бірінші санатты дәрігер «Қазақ көз аурулары ғылыми-зерттеу институты» АҚ Астана қ. филиалы. 7) Смагулова Газиза Ажмагиевна – медицина ғылымдарының кандидаты, доцент, «М. Оспанов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік медицина университеті» ШЖҚ РМК ішкі аурулар пропедевтикасы және клиникалық фармакология кафедрасының меңгерушісі – клиникалық фармаколог.

Мүдделер қақтығысының жоқтығын көрсету: жоқ.

Рецензенттер: Утелбаева Зауреш Турсыновна – медицина ғылымдарының докторы, «С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті» ШЖҚ РМК офтальмология кафедрасы.

ФИЗИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕР

ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕР

АСПАПТЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕР

Көзде ауырсыну 2. Ауырсынудың басының тиісті

бөлігіне иррадиациясы 3. Тұманданып көру, көру өткірлігінің төмендеуі 4. Көру алаңының тарылуы 5. Шағымдар жоқ Артериялық қысым деңгейі

(диэнцефалды глаукома диагнозын қоюда маңызы бар) Зертханалық зерттеулер:

• увеальды глаукомада қабыну белгілері
• Визометрия: көру өткірлігінің төмендеуі

Биомикроскопия: кез келген екінші реттік глаукомада қарашық қабығының дистрофиясы болуы мүмкін. Факоморфиялық глаукомада алдыңғы камера таяз, көз мөлдірі лайланған, інжу-маржан реңкті болуы мүмкін; увеальды глаукомада - артқы синехиялар, қарашықтың жабылуы және жабысуы. Гифема, жаңа пайда болған тамырлар тамырлық глаукомада болуы мүмкін. Травматикалық глаукомада - алдыңғы камера құрылымдарының зақымдануы. Факотопиялық кезде - көз мөлдірінің жоқтығы немесе ығысуы, шыны тәрізді дененің жарығы. Неопластикалық кезде - алдыңғы камера бұрышында + тіннің болуы

Офтальмоскопия: көру жүйкесі дискісінде экскавацияның кеңеюі және тереңдеуі, көру жүйкесі дискісінің деколорациясы және асимметриясы

Тонометрия: ВГҚ-ның толеранттық деңгейден жоғары көтерілуі Периметрия: көру алаңы шекараларының тарылуы, орталық көру алаңындағы өзгерістер

Гониоскопия: алдыңғы камера бұрышының ашылуының әртүрлі дәрежесі, гониосинехиялардың, бөгде дененің, + тіннің, гифеманың болуы

Көру жүйкесі дискісінің морфометриялық талдауы: глаукомалық оптикалық нейропатия белгілері

ЖЕДЕЛ ЖӘНЕ ЖОСПАРЛЫ ГОСПИТАЛИЗАЦИЯЛАУ КӨРСЕТКІШТЕРІ

4.1 Тәуліктік болуы бар стационарға жоспарлы госпитализациялау көрсеткіштері (облыстық көз аурулары ауруханалары, көпсалалы қалалық немесе облыстық стационарлардың көз бөлімшелері):

• көзішілік қысымның компенсациясының болмауы хирургиялық емді жүргізу үшін;
• глаукомалық процестің прогрессиялауы (көру өрістерінің тарылуы, көру нервінің дискісінің глаукомалық экскавациясының ұлғаюы).

4.2. Жедел госпитализациялау көрсеткіштері:

• ісінетін катаракта кезінде көзішілік қысымның жоғарылауы;
• шамадан тыс піскен катаракта кезінде көзішілік қысымның жоғарылауы;
• увеалды процестің өршуі фонында көзішілік қысымның жоғарылауы;
• факотопиялық глаукома кезінде көзмәйегінің алдыңғы камераға люксациясы.