Кератит

Кератиттердің клиникалық жіктелуі [1, 2]: I. Этиологиясы бойынша:

А. Экзогенді кератиттер 1. Мүйізқабықтың эрозиялары. 2. Механикалық, физикалық немесе химиялық жарақаттан туындаған травматикалық кератиттер. 3. Бактериялық шығу тегі бар инфекциялық кератиттер. 4. Конъюнктива, қабақтар, мейбом бездерінің ауруларынан туындаған кератиттер. 5. Саңырауқұлақты кератиттер немесе кератомикоздар.

В. Эндогенді кератиттер 1. Инфекциялық кератиттер: – туберкулезді; – сифилистік; – герпестік; – гематогенді (терең диффузды кератит, терең шектелген кератит, склероздаушы кератит);

2

• аллергиялық (фликтенулезді кератит, шоқты немесе көшпелі кератит, паннозды фликтенулезді кератит). 2. Нейропаралитикалық кератиттер. 3. Авитаминозды кератиттер. 4. Акантамебалық зақымданулар

С. Этиологиясы анықталмаған кератиттер. II. Ағымы бойынша: - жедел - жедел асты - созылмалы - рецидивтеуші

емдік-диагностикалық алгоритм: анамнез деректері, клиникалық көрініс, зертханалық зерттеулер нәтижелері бойынша процестің этиологиясын анықтау*

ДИАГНОСТИКАЛАУ ЖӘНЕ ЕМДЕУ КЛИНИКАЛЫҚ ХАТТАМАСЫ

ДИАГНОСТИКАЛАУ ӘДІСТЕРІ, ТӘСІЛДЕРІ ЖӘНЕ РӘСІМДЕРІ: Шағымдар: көз жасы ағу; жарыққа қорқыныш; бөгде дене сезімі; көру қабілетінің төмендеуі; ауыру синдромы. Анамнез: алдыңғы жарақаттануға нұсқау; бөгде дененің түсуі/алынуы; контактілі линзалар пайдалану; өткен ЖРВИ, жұқпалы және басқа аурулар; гигиенаны сақтамау.

Физикалық тексерулер: ақпараттық емес

Зертханалық тексерулер*: бактериялық кератиттерде конъюнктивалық қуыстан бактериологиялық себу қоздырғышты анықтау және антибиотиктерге сезімталдықты айқындау үшін, Сабуро ортасында – офтальмомикоздарда.

*Вирустық, нейротрофикалық, акантамебалық кератиттерде диагноз типтік клиникалық көрініс, анамнез бойынша қойылады. Бөлініс болмаған кезде, қосалқы бактериялық инфекция (микстинфекция) белгілері болмаған кезде бактериологиялық себу – талап етілмейді.

Аспаптық зерттеулер:

Визометрия: төмен көру өткірлігі / көрудің болмауы, оптикалық түзетудің тиімсіздігімен – инфильтраттың орталық локализациясында; инфильтраттың перифериялық локализациясында көру өткірлігі өзгермеуі мүмкін

Биомикроскопия:

• конъюнктивалық қуыста бөлінудің болуы немесе болмауы; • деэпителизацияның болуы, өлшемі; • мүйіз қабықтың ісінуінің болуы, қарқындылығы; • инфильтраттың болуы, локализациясы, тереңдігі, шетінің сипаты, түсі; • жаралану болуы/болмауы; • жаңа пайда болған тамырлардың болмауы/болуы – тереңдігі, локализациясы; • алдыңғы камера – болуы, өлшемі, алдыңғы камераның ылғалы; • қарашықтың жағдайы, өлшемі, фотореакциясы; • көз хрусталигінің, шыны тәрізді дененің жағдайы; • көз түбінен рефлекс, көз түбі; * процестің перифериялық локализациясында қарашық аймағын және терең орналасқан орталарды визуализациялау мүмкіндігімен. Тонометрия: көзішілік қысым норма шегінде / қосарланған глаукомада жоғарылаған. Контактісіз өлшенеді (транспальпебральды, пальпаторлы)

Кератопахиметрия: локальды / диффузды мүйіз қабықтың ісінуінің болуы – орталық аймақта мүйіз қабықтың қалыңдығының 500-600 мкм-ден асуы; жұқарудың болуы – мүйіз қабықтың қалыңдығының 450 мкм-ден кем болуы

Медикаментозды ем: белгіленген микрофлора және сезімталдық жағдайында немесе клиникалық көрініс бойынша этиотропты терапия: антибактериялық, вирусқа қарсы, саңырауқұлаққа қарсы, керато-протекторлық, көз жасын алмастырушы препараттар, мидриатиктер.

Негізгі дәрілік заттардың тізімі (қолдану ықтималдығы 100% бар) Дәрілік топ халықаралық Қолдану тәсілі Дәлелділік патенттелмеген атауы деңгейі Микробқа қарсы препарат Левофлоксацин тамшылар Инстилляциялар

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің медициналық қызметтер сапасы жөніндегі Біріккен комиссиясымен 2019 жылғы «28» ақпанда бекітілген

№55 хаттама

КЕРАТИТ

КІРІСПЕ БӨЛІМ 1.1 ХСЖ-10 және 9 коды(тары):

ХСЖ-10 Код Атауы Н 16.0 Кератит

Н 16.1 Н 16.3

Н 16.8

Конъюнктивитсіз басқа беткі кератиттер Интерстициалды (стромалды) және терең кератит Кератиттің басқа түрлері

ХСЖ-9

Фототерапевтикалық

кератэктомия (ФТК)

Мүйізқабық коллагенінің

кросслинкингі Н 16.9 Нақтыланбаған кератит 1.2 Хаттаманы әзірлеу/қайта қарау күні: 2014 жыл (2018 ж. қайта қаралған)

Хаттамада қолданылатын қысқартулар: ИФА – иммуно-ферменттік талдау ВПГ – қарапайым герпес вирусы ЦМВ – цитомегаловирус ОРВИ – жедел респираторлық-вирустық инфекция КЛ – контактілі линза МКЛ – жұмсақ контактілі линза с/х – ауыл-шаруашылық УЗИ – ультрадыбыстық зерттеу ЭФИ – электрофизиологиялық зерттеулер ФТК – фототерапевтикалық кератэктомия

Хаттаманы пайдаланушылар: офтальмологтар, жалпы тәжірибе дәрігерлері. 1.5 Пациенттер санаты: ересектер. 1.6 Дәлелдемелік деңгей шкаласы:

А Жоғары сапалы мета-талдау, жүйелі шолу РКИ немесе жүйелі қателіктің өте төмен ықтималдығы бар (++) ірі РКИ, нәтижелері тиісті популяцияға таратылуы мүмкін.

В Жоғары сапалы (++) когорттық немесе жағдай-бақылау зерттеулерінің жүйелі шолуы немесе жүйелі қателіктің өте төмен қаупі бар жоғары сапалы (++) когорттық немесе жағдай-бақылау зерттеулері немесе жүйелі қателіктің төмен (+) қаупі бар РКИ, нәтижелері тиісті популяцияға таратылуы мүмкін.

С Когорттық немесе жағдай-бақылау зерттеуі немесе жүйелі қателіктің төмен қаупі бар (+) рандомизациясыз бақыланатын зерттеу. Нәтижелері тиісті популяцияға таратылуы мүмкін немесе жүйелі қателіктің өте төмен немесе төмен қаупі бар (++ немесе +) РКИ, нәтижелері тікелей тиісті популяцияға таратылмайды.

D Жағдайлар сериясының сипаттамасы немесе бақыланбайтын зерттеу немесе сарапшылар пікірі.

этиотропты медикаментозды терапия, мидриатиктер

кератопротекторлық, көз жасын алмастыратын терапия клиникалық жазылғаннан кейін 1-3 ай бойы _______________________________________________________________________ * Ескерту: бак. егудің нәтижесі зертхананың жабдықталуына байланысты 3-7 тәулікте мүмкін. Мүйізқабықтың жұқпалы жараларында теріс бак. егу 40-80% жағдайларда жол берілетін. Жұқпалы емес жаралар екінші реттік инфекция қосылған кезде жұқпалануы мүмкін. конъюнктивалық қуыстан антибиотиктерге сезімталдықты анықтаумен бактериологиялық егу; офтальмомикозды диагностикалау үшін конъюнктивалық қуыстан Сабуро ортасында сезімталдықты анықтаумен бактериологиялық егу; офтальмомикозды диагностикалау үшін конъюнктиваның бөлінділерін микроскопиялық зерттеу. ИФА әдісімен қарапайым герпес вирустарына, цитомегаловирусқа Ig G анықтау

5

Дифференциалды диагноз және қосымша зерттеулерді негіздеу:

Анамнез

Мүйізқабық синдромының айқындылығы Инфильтраттың сипаттамалары

Мүйізқабық сезімталдығы Зертханалық зерттеулер Экзогенді кератиттер Бактериялық гигиенаны сақтамаған кезде жұқтыру, травматизация, бөгде дененің түсуі / алынуы Герпестік

алдыңғы ОРВИ, суық тию, стресс, климаттың өзгеруі, иммунитеттің жалпы төмендеуі

Саңырауқұлақты

Кез келген с/х травма; көзге ағаштың, өсімдіктердің, топырақтың түсуі; пациенттің моншада болуы. Әйелдердегі гормоналды бұзылыстар.

күрт айқын

-

сақталған стандартты орталарда оң бак. егу болмауы мүмкін ағаш тәрізді карта тәрізді дискі тәрізді

төмендеген / жоқ ВПГ-ға ИФА оң талдаулары

орташа айқын

ақ, таралған шетті, «ұйындылы» «ірімшік тәрізді», нақты емес шекаралармен сақталған

Сабуро ортасында оң бак. егу

Акантамебалық Эндогенді кератиттер Нейротрофи калық кератиттер

контактілі линзаларды киіп жүру; КЛ пайдалану режимінің бұзылуы: түнгі уақытты қоса алғанда, су құбырымен байланыс, бассейн, моншада, су қоймасы.

күрт айқын сақиналы

өткен немесе бар жұқпалы аурулар, жалпы соматикалық аурулар

орташа айқын терең стромалды, ерте терең неоваскуляризациямен

неврологиялы қ патология: өткен ОНМК, невриттер, бет, үштік жүйкенің зақымдануы, нейрохирурги ялық анамнез болмауы мүмкін

-

төмендеуі мүмкін - сақталған

арнайы жұқпаларға, маркерлерге қанның оң талдаулары төмендеген / жоқ

6

АМБУЛАТОРЛЫҚ ДЕҢГЕЙДЕ ЕМДЕУ ТАКТИКАСЫ: 1. Медикаментозды терапия: қабыну процесін жою, мүйізқабық ісінуін жою, инфильтраттың резорбциясы, толық эпителизацияға жету, көруді жоғарылату, мүйізқабық перфорациясы қаупін жою.

МКЛ рецидивтеуші, ұзақ сақталатын эрозия, деэпителизация кезінде мүйізқабықты эпителизациялау мақсатында.

Медикаментозды емдеу: кератопротекторлық терапия. Мүйізқабық эрозиясын емдеу алгоритмі:

Форсирленген инстилляциялар – 30 мин. ішінде. Сульфацил натрий* 30% (ересектерге),

Сульфацил натрий* 20% (балаларға/ ересектерге айқын ауыру синдромы кезінде). Инстилляциялар аяқталғаннан кейін – декспантенол (Корнерегель) конъюнктивалық қуысқа салу, 30-40 минут – көздері жұмық. Күніне 2 рет – 3 күн, күніне 1 рет – 3 күн

Оң динамика: эрозияның қысқаруы /толық

эпителизация Динамиканың болмауы: эрозия өлшемі

өзгеріссіз сақталады

Оптикалық аймақтағы кең эрозия

МКЛ**

Көз жасы препараттары күніне 6 рет 2 тамшыдан – 2 апта, күніне 4 рет – 2

__________а_й_(д_и_н_ам_и_к_ағ_а _б_ай_л_ан_ы_ст_ы_)________________________________ *МКЛ болған кезде сульфацил натрий инстилляциялары орынсыз.

**МКЛ – силикон-гидрогельді, ұзақ киюге арналған, әр 2-3 аптада ауыстырылатын. Екінші реттік инфекция, инфильтрат белгілері болған кезде – МКЛ әр 7-10 күнде ауыстыру + антибиотик инстилляциялары күніне 6 рет – 7-10 күн.

7

NB! Екінші реттік инфекциялану болған кезде/күдік туындаған кезде, жергілікті инстилляциялар қарсы көрсетілген: глюкоза ерітіндісі, дәрумендік, ферменттік, пептидтік препараттар.

Хирургиялық ем: Лазерлік әдістер: фототерапевтикалық кератэктомия, кросслинкинг.

СТАЦИОНАРЛЫҚ ДЕҢГЕЙДЕ ЕМДЕУ ТАКТИКАСЫ: қабынуды тоқтату, инфильтраттың толық резорбциясы немесе бұлыңғырлану қалыптасуымен. Мүйіз қабықтың перфорация қаупінің/перфорациясының дамуын болдырмау.

науқасты бақылау картасы, науқасты маршруттау (схемалар, алгоритмдер):

Схема – Кератиті бар науқасты маршруттау

КЕРАТИТ амбулаториялық емдеу

беткі терең сауығу бұлыңғырлану қалыптасуымен

сауығу мүйіз қабық жарасы / перфорация қаупі

стационарлық емдеу

амбулаториялық бақылау

медикаментсіз емдеу • Режим: III; • Диета: №15 үстел.

ДД – C

фторхинолондар тобы көз тамшылары 0,5% 5 мл конъюнктивалық

қуысқа Микробқа қарсы препарат Офлоксацин тамшылар Инстилляциялар

ДД – B

фторхинолондар тобы көз тамшылары 0,5% 5 мл конъюнктивалық

қуысқа М-Холинолитиктер Тропикамид 0,5%, 1% Инстилляциялар м-холинорецепторларды блокатор Фенилэфрин Инстилляциялар

альфа- гидрохлорид 50 мг, конъюнктивалық адреномиметикпен тропикамид 8 мг қуысқа комбинацияда көз тамшылары 5 мл (мидриатик) М-Холинолитик Атропин 1% көз Инстилляциялар

ДД - С

ұзартылған әсерлі, тамшылары конъюнктивалық мидриатикалық құрал қуысқа Инстилляциялар Жас препараты Натрий гиалуронаты конъюнктивалық

ДД – В

қуысқа Натрий гиалуронаты Инстилляциялар Кератопротектор 0,15 %, декспантенол 2 конъюнктивалық ҚР-да МБҚ % қуысқа ретінде тіркелген Инстилляциялар

Кератопротектор Декспантенол 5% гель конъюнктивалық ҚР-да МБҚ қуысқа ретінде тіркелген Қосымша дәрілік заттардың тізімі (қолдану ықтималдығы 100% төмен) Дәрілік топ халықаралық Қолдану тәсілі Дәлелдеме патенттелмеген атауы деңгейі Микробқа қарсы бактериостатикалық сульфаниламид Сульфацетамид көз құрал, тамшылары 20%, 30% 15

мл Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар

Микробқа қарсы препарат Ципрофлоксацин 0,3% Инстилляциялар фторхинолондар тобы

мл

(ДД - В)

қуысқа Микробқа қарсы препарат Тобрамицин 5 мл аминогликозидтер тобы Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар антибиотик фторхинолон Офлоксацин көз жағынды Инстилляциялар конъюнктивалық қуысқа вирусқа қарсы препарат ацикловир таблеткалар per os

вирусқа қарсы препарат антисептик ацикловир жағынды хлоргексидин 0,02% Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар Инстилляциялар

(ДД - С) (ДД - С)

10 антисептик көз тамшылары конъюнктивалық қуысқа

антисептик

саңырауқұлаққа қарсы препарат

Аллергияға қарсы құрал — H1-гистаминдік рецепторлар блокаторы Аллергияға қарсы құрал — H1-гистаминдік рецепторлар блокаторы Регенераторлар және репаранттар

Бета- адреноблокаторлар селективті емес

Альфа-адреномиметик (Альфа-агонистер)

Бета- адреноблокаторлар селективті емес+ карбоангидраза ингибиторлары Диуретиктер Атропин 0,1% ерітінді 1 мл

Жергілікті анестезиялық құрал

Флуконазол Цефтриаксон (в/в енгізуге арналған флакон)

Дексаметазон 0,1% 10 мл

дексаметазон офлоксацинмен комбинацияда

дексаметазон ципрофлоксацинмен комбинацияда

дексаметазон тобрамицинмен комбинацияда

Дексаметазон 0,4% 1 мл

повидон-йод бетадин 1% көз тамшылары

Флуконазол 0,2% Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар Цетиризин 10 мг per os Хлоропирамин 20 мг per os

Декспантенол

Тимолол малеат 0,25%, 0,5%

Бримонидин

Тимолол малеат+бринзоламид

Ацетазоламид 250 мг М-холинолитик ұзартылған әсерлі, мидриатикалық құрал Проксиметакаин көз тамшылары 15 мл

саңырауқұлаққа қарсы препарат цефалоспориндер антибиотиктері

Офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған кортикостероид Офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған кортикостероид + антибиотик Офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған кортикостероид + антибиотик Офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған кортикостероид + антибиотик Кортикостероид

Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар per os

субконъюнктивалық инъекция

Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар көктамырға енгізуге арналған ерітінді бұлшықетке енгізуге арналған инъекциялар Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар

Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар

Конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар

периокулярлық инъекциялар

(ДД - С) (ДД – В) (ДД – С) (ДД – С) (ДД – С) ДД – В ДД – B

ДД – B ДД-С (ДД – С) ДД-B (ДД – В) (ДД – В) (ДД – В) ДД-B

ДД-B

ДД-B (ДД - В)

Глюкокортикоидтар Дексаметазон ерітінді периокулярлық инъекциялар ДД-C 11 жүйелік қолдануға арналған Офтальмологияда жергілікті қолдануға арналған глюкокортикоидтар Дәрумендер және инъекцияларға арналған 0,4% 1 мл Бетаметазон дипропионат 5 мг

Рибофлавин кросслинкинг кезінде шығыс материал ретінде Парабульбарлық инъекциялар

Кросслинкинг кезінде конъюнктивалық қуысқа инстилляциялар

ДД-В

ДД – B ҚР-да МБҚ ретінде тіркелген

Хирургиялық ем (ДД - В): Лазерлік әдістер: фототерапевтикалық кератэктомия, кросслинкинг.

Хирургиялық емнің тиімділік индикаторлары: 1 мүйіз қабық синдромының айқындылығы және тоқтатылуы 2 мүйіз қабықтың эпителизациясы 3 мүйіз қабық ісінуінің айқындылығы және тоқтатылуы 4 инфильтраттың резорбциясы: тереңдігі, таралуы, шетінің сипаты 5 көру өткірлігінің жоғарылауы 6 перфорацияның алдын алу

Одан әрі жүргізу: тұрғылықты жері бойынша емханада бақылау: мүйіз қабық жағдайын бақылау 1-ші ай – аптасына 1 рет, 2-ші ай – 2 аптада 1 рет, жарты жылға дейін – айына 1 рет.

Емдеу тиімділігінің индикаторлары: мүйіз қабық синдромының айқындылығы және тоқтатылуы мүйіз қабықтың эпителизациясы

12

мүйізшаның ісінуінің айқындылығы және жойылуы

инфильтраттың резорбциясы: тереңдігі, таралуы, шетінің сипаты

лайлану қалыптасуы

көру өткірлігінің жоғарылауы (әрдайым емес) / сақталуы

перфорацияның алдын алу

ХАТТАМАНЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ: 7.1 Біліктілік деректері көрсетілген хаттама әзірлеушілерінің тізімі: 1. Исергепова Ботагоз Искаковна – медицина ғылымдарының кандидаты, жоғары санатты дәрігер, "Қазақ көз аурулары ғылыми-зерттеу институты" АҚ Дипломнан кейінгі білім беру бөлімінің аға оқытушысы, Алматы. 2. Жақыбеков Руслан Адилович – медицина ғылымдарының кандидаты, жоғары санатты дәрігер, "Қазақ көз аурулары ғылыми-зерттеу институты" АҚ филиалының бөлім меңгерушісі, Астана. 3. Изтелеуова Аида Айбековна – 1 санатты офтальмолог дәрігер, "Қазақ көз аурулары ғылыми-зерттеу институты" АҚ консультативті-оңалту бөлімі, Алматы. 4. Саят Малик – "Қазақ көз аурулары ғылыми-зерттеу институты" АҚ филиалының дәрігері, Астана. 5. Ұлданов Олег Ғалымұлы – ШЖҚ РМК «Ұлттық медицина университеті» офтальмология кафедрасының доценті, Алматы.

Мүдделер қақтығысы: жоқ.

Рецензенттер: Өтелбаева Зәуреш Тұрсынқызы – ШЖҚ РМК «Ұлттық медицина университеті» офтальмология кафедрасының профессоры

Хаттаманы қайта қарау шарттарының көрсетілуі: Хаттаманы жариялағаннан және күшіне енген күнінен кейін 5 жылдан соң немесе дәлелдеме деңгейі бар жаңа әдістер пайда болған кезде қайта қарау.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі: 1. Деев Л.А., Ярцева Н.С. Көз алмасының мүйіз қабығының аурулары

//Российская офтальмология онлайн. – 2011. - № 3 2. Kasparova E.A. Purulent corneal ulcers: etiology, pathogenesis, classification Vestn

Oftalmol. 2015 Sep-Oct;131(5):87-97. 3. Атьков О.Ю., Леонова Е.С. 2011// Планы ведения больных. М С.54-65. 4. Майчук, Ю.Ф. Мүйізшаның жұқпалы жарасы кезіндегі терапиялық алгоритмдер

// Вестн. офтальмологии. – 2000. – № 3. – С. 35-37. 5. Nikhil S Gokhale. Medical management approach to infectious keratitis// Indian J.

Ophthalmol. 2008. – Vol. 56(3).- P. 215–220. 6. Green M, Apel A, Stapleton F. Risk factors and causative organisms in microbial

keratitis. Cornea 2008;27:22-7.

13

Keay L, Edwards K, Naduvilath T, et al. Microbial keratitis predisposing factors and morbidity. Ophthalmology 2006;113:109-16.

Orlans HO, Hornby SJ, Bowler IC. In vitro antibiotic susceptibility patterns of bacterial keratitis isolates in Oxford, UK: a 10-year review. Eye (Lond) 2011;25:48993.

Cruciani F, Cuozzo G, Di Pillo S, Cavallaro M. Predisposing factors, clinical and microbiological aspects of bacterial keratitis: a clinical study. Clin Ter 2009;160:20710.

Ahn M, Yoon KC, Ryu SK, et al. Clinical aspects and prognosis of mixed microbial (bacterial and fungal) keratitis. Cornea 2011;30:409-13.

Keay L, Stapleton F, Schein O. Epidemiology of contact lens-related inflammation and microbial keratitis: a 20-year perspective. Eye Contact Lens 2007;33:346-53, discussion 362-3.

Dart JK, Radford CF, Minassian D, et al. Risk factors for microbial keratitis with contemporary contact lenses: a case-control study. Ophthalmology 2008;115:164754.

American Academy of Ophthalmology Preferred Practice Patterns Committee. Preferred Practice Pattern® Guidelines. Comprehensive Adult Medical Eye Evaluation. San Francisco, CA: American Academy of Ophthalmology; 2010. Available at: www.aao.org/ppp.

Kaye SB, Rao PG, Smith G, et al. Simplifying collection of corneal specimens in cases of suspected bacterial keratitis. J Clin Microbiol 2003;41:3192-7.

Hau SC, Dart JK, Vesaluoma M, et al. Diagnostic accuracy of microbial keratitis with in vivo scanning laser confocal microscopy. Br J Ophthalmol 2010;94:982-7.

Centers for Disease Control and Prevention. Acanthamoeba keratitis multiple states, 2005-2007. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2007;56:532-4.

Alfonso EC, Cantu-Dibildox J, Munir WM, et al. Insurgence of Fusarium keratitis associated with contact lens wear. Arch Ophthalmol 2006;124:941-7.

Joslin CE, Tu EY, Shoff ME, et al. The association of contact lens solution use and Acanthamoeba keratitis. Am J Ophthalmol 2007;144:169-80.

Prabriputaloong T, Margolis TP, Lietman TM, et al. Atopic disease and herpes simplex eye disease: a population-based case-control study. Am J Ophthalmol 2006;142:745-9.

Hodge WG, Bui DP, Cevallos V, et al. Frequency of recovery of ciprofloxacinresistant ocular isolates following topical ciprofloxacin therapy. Invest Ophthalmol Vis Sci 1995;36:S155.

Khokhar S, Sindhu N, Mirdha BR. Comparison of topical 0.3% ofloxacin to fortified tobramycin-cefazolin in the therapy of bacterial keratitis. Infection 2000;28:149-52.

U.S. Food and Drug Administration, Center for Drug Evaluation and Research. Iquix® (levofloxacin ophthalmic solution) 1.5%. NDA 21-571. Available at: www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2004/21571_iquix_lbl.pdf. Accessed October 2, 2012.

Wilhelmus KR, Abshire RL, Schlech BA. Influence of fluoroquinolone susceptibility

on the therapeutic response of fluoroquinolone-treated bacterial keratitis. Arch Ophthalmol 2003;121:1229-33.

Kowalski RP, Dhaliwal DK, Karenchak LM, et al. Gatifloxacin and moxifloxacin: an

in vitro susceptibility comparison to levofloxacin, ciprofloxacin, and ofloxacin using bacterial keratitis isolates. Am J Ophthalmol 2003;136:500-5.

Marangon FB, Miller D, Muallem MS, et al. Ciprofloxacin and levofloxacin

resistance among methicillin-sensitive Staphylococcus aureus isolates from keratitis and conjunctivitis. Am J Ophthalmol 2004;137:453-8.

Suwan-apichon O, Reyes JM, Herretes S, et al. Topical corticosteroids as adjunctive

therapy for bacterial keratitis. Cochrane Database of Syst Rev 2007: Issue 4. Art No:

CD005430. DOI: 10.1102/14651858.CD005430.pub2.

American Academy of Ophthalmology Bacterial Keratitis Preferred Practice

Pattern® Guidelines. https://www.aao.org/preferred-practice-pattern / bacterial- keratitis-ppp-2018

Оңтүстік-Шығыс Азия аймағындағы бірінші, екінші және үшінші деңгейдегі медициналық мекемелерде қарашық жарасын басқару жөніндегі нұсқаулық. - ДДҰ. – 2004.

http://apps.searo.who.int/PDS_DOCS/B3516.pdf

Srinivasan M, Mascarenhas J, Rajaraman R, et al. Steroids for Corneal Ulcers Trial

Group. Corticosteroids for bacterial keratitis: the Steroids for Corneal Ulcers Trial (SCUT). Arch Ophthalmol 2012;130:143-50.

American Academy of Ophthalmology Vision Rehabilitation Panel. Preferred

Practice Pattern® Guidelines. Vision Rehabilitation. San Francisco, CA: American Academy of Ophthalmology; 2013. Available at: www.aao.org/ppp.

Johnston SP, Sriram R, Qvarnstrom Y, et al. Resistance of Acanthamoeba cysts to

disinfection in multiple contact lens solutions. J Clin Microbiol 2009; 47:2040-5.

Sharma N., Sinha G., Shekhar H., Titiyal J.S., Agarwal T., Chawla B., Tandon

R., Vajpayee R.B. Demographic profile, clinical features and outcome of peripheral ulcerative keratitis: a prospective study// Br J Ophthalmol. 2015 Nov; 99(11): 1503-8.

FlorCruz N.V., Evans J.R. Medical interventions for fungal keratitis // Cochrane

Database Syst Rev. 2015 Apr 9;4

Кириченко И.М. Көздің алдыңғы бөлігінің жұқпалы-қабыну аурулары кезіндегі фармакотерапия // Офтальмохирургия. 2012.-N 4.-С.10-14.

Дәрілік заттар мен медициналық мақсаттағы бұйымдарды сараптау ұлттық ғылыми орталығы. http://www.dari.kz/category/search_prep

Қазақстандық ұлттық формуляр. www.knf.kz

Британдық ұлттық формуляр.www.bnf.com

Проф. Л.Е.Зиганшина редакциясымен «Дәрілік заттардың үлкен анықтамалығы». Мәскеу. ГЭОТАР-Медиа. 2011.

Кохрейн кітапханасы www.cochrane.com

ДДҰ негізгі дәрілік заттардың тізімі.

http://www.who.int/features/2015/essential_medicines_list/com 15

Дәрілік емес емдеу: Режим: III; Диета: №15 үстел. Жұмсақ контактілі линзалар гидрофильді, силикон-гидрогельді, ұзақ тағу мерзімді, әр 2 аптада ауыстырылатын, инфекцияланған инфильтраттарда – 7-10 күнде кемінде 1 рет ауыстыру. Көрсетілімдер: дәрілік терапияға резистентті ұзақ уақыт бойы сақталатын эрозиялар. Физиоемдеу: He-Ne (гелий-неонды) лазер қабынуға қарсы, ісінуге қарсы мақсатта мүйіз қабық бетіне №3-7.

Фототерапевтік кератэктомия: Көрсетілімдер:

резистентті микрофлора салдарынан дәрілік терапияның тиімсіздігі (акантамебалық, саңырауқұлақты кератит)

Қарсы көрсетілімдер: кез келген аймақта мүйіз қабықтың ең аз қалыңдығы 450 мкм-ден кем; компенсацияланбаған глаукома.

тұрақты

Рибофлавинмен мүйіз қабық коллагенді кросслинкинг: Көрсетілімдер:

тұрақты резистентті микрофлора салдарынан дәрілік терапияның тиімсіздігі (акантамебалық, саңырауқұлақты кератит)

Қарсы көрсетілімдер: кез келген аймақта мүйіз қабықтың ең аз қалыңдығы 450 мкм-ден кем; компенсацияланбаған глаукома. 3.4 Одан әрі жүргізу: тұрғылықты жері бойынша емханада бақылау: мүйіз қабық жағдайын бақылау 1-ші ай – аптасына 1 рет, 2-ші ай – 2 аптада 1 рет, жарты жылға дейін – айына 1 рет. 3.5 Емдеу тиімділігінің индикаторлары:

• мүйіз қабық / ауыру синдромын тоқтату; - мүйіз қабық эпителийінің жеткіліктілігі; - инфильтраттың толық, ішінара резорбциясы - мүйіз қабықтың мөлдірлігінің толық, ішінара қалпына келуі / бұлыңғырлықтың қалыптасуы.

ГОСПИТАЛИЗАЦИЯ ТҮРІН КӨРСЕТЕ ОТЫРЫП, ГОСПИТАЛИЗАЦИЯҒА КӨРСЕТІЛІМДЕР:

Жоспарлы госпитализацияға көрсетілімдер: Асқынулардың дамуымен амбулаториялық емдеудің тиімсіздігі Емдеудің теріс динамикасы

Жедел госпитализацияға көрсетілімдер: Асқынулардың дамуымен амбулаториялық емдеудің тиімсіздігі Емдеудің теріс динамикасы

8 Мүйіз қабықтың перфорация қаупі / десцеметоцеле